САРАЕВО (АА) - Предупредувањата беа јасни, милиони Палестинци живеат во катастрофални услови во Појасот Газа додека Израел продолжува со своето немилосрдно насилство врз опколената енклава, која многумина ја опишуваат како „пекол на земјата“, пишува Анадолу.
Смртта и разорувањето што Израел ги предизвика во Газа може да ги видат сите, повеќе од 37.000 Палестинци убиени за малку над осум месеци и речиси 85.000 ранети, од кои огромно мнозинство жени и деца.
Но постои една сосема друга страна на сè, скриена од светот, а тоа е психолошкото влијание.
Пред Израел да ја започне својата смртоносна војна во октомври, Палестинците веќе се соочуваа со криза на менталното здравје поради насилното и немилосрдното угнетување од Израел.
Студијата на Светска банка и други организации од ноември 2022 година покажа дека повеќе од половина од возрасната палестинска популација била позитивна на депресија, вклучително и 71 отсто во Газа и 58 отсто од окупираниот Западен Брег.
Што се однесува до децата, во извештајот на УНИЦЕФ од февруари се вели дека пред октомври минатата година на повеќе од 500.000 деца во Газа им била потребна помош за ментално здравје, а оттогаш тој број се искачи на повеќе од еден милион, речиси сите деца во Газа.
Додека Израел сее смрт и разорување во Газа, организациите како Лекари без граници дури измислија нов термин за идентификување на децата без преживеани членови на семејството, а тоа е ВЦНСФ (WCNSF) (Рането дете, нема преживеани роднини).
Иман Фараџала, клинички психолог и професор по психологија од Калифорнија, смета дека сето тоа е осмислено и дека е дел од израелската „психологија на окупацијата“.
„Мислам дека е навистина важно да се разбере како функционира психологијата на окупација. Не може само да ги изоставиме годините на окупација што Палестинците всушност ги доживеаја во текот на изминатите 75 години и мислам дека она што Израел го прави толку години во основа е создавање на трауматизирана нација преку сите нејзини политики против Палестинците. Тие се обидуваат да создадат трауматизирана нација што не може да се бори за себе и не може да бара ослободување или самоопределување или сопствена држава“, рече Фараџала за Анадолу.
- Децата во Газа страдаат од „комплексна континуирана траума“ -
Кога станува збор за траумите на децата од Појасот Газа, угледната професорка Фараџала објасни дека овие деца се соочуваат со тоа што е познато како „комплексна континуирана траума“, термин што се однесува на продолжено и повторливо изложување на трауматски настани.
„Палестинските деца страдаат толку години, генерација по генерација... Траумата што ја доживуваат е континуирана, 24/7. Тие се во Газа... голем затвор или отворен затвор, а згора на тоа постојано има бомбардирање. Немаат излез“, рече Фараџала, додавајќи дека оваа безмилосна траума се манифестира во различни форми, од депресија до влијание врз когнитивните способности.
Потоа таа наведе дека симптомите што ги доживуваат палестинските деца може да се класифицираат во четири категории: знаци на однесување, други когнитивни знаци, емоционални и физички знаци.
„Тие имаат симптоми како депресија и анксиозност. Имаат кошмари кога спијат... Тешко им е да ги напуштат родителите или да се придржуваат кон куќниот ред. Постојано имаат ретроспективи и ноќе се будат со врескање и имаат однесување на избегнување. Овие деца живеат со постојан страв да не ги загубат родителите или да им се случи нешто друго. Што се однесува до нивните когнитивни знаци, многумина од нив страдаат од конфузија и недостиг на концентрација“, рече Фараџала.
Понатаму психологот вели дека многу мајки ѝ рекле дека порано на нивните деца им одело добро во училиште, на пример, до војната во 2014 година, но дека по траумата на многу деца им недостасувала способност да успеат во училиште.
- Луѓето низ светот, исто така, се погодени -
„Смртоносното насилство на Израел врз Палестинците и бруталноста на неговата тековна војна земаат психолошки данок врз луѓето низ светот, кои гледаат постојан прилив на графички слики и приказни за огромна болка и страдање“, рече Фараџала.
Таа нагласи дека траумата од втора рака не се разликува од траумата од прва рака.
„Начинот на кој луѓето во Палестина се погодени, се разбира, е посилен... но луѓето низ светот, исто така, се погодени, а симптомите како депресија, анксиозност, стрес може да се појават кај секој поединец што навистина доживува траума од втора рака“, објасни таа.
Укажувајќи како постојаното гледање на траумата од прва рака, во живо, пред сопствени очи, може да влијае психолошки, физички и емоционално, Фараџала рече дека единствен спас би било да се затворат очите или да се исклучат телевизорот, социјалните мрежи и изолирање.
„Сепак, мислам дека никој што ги гледа овие злосторства и геноцидот што се случува во Газа не може да ги затвори очите. Сето ова ќе влијае врз луѓето долгорочно и ќе има многу, многу негативен ефект врз нивната психологија“, предупреди Фараџала.