WTO paralajmëron se kriza në Lindjen e Mesme kërcënon perspektivën e tregtisë globale për vitin 2026

Organizata Botërore e Tregtisë (WTO) ka njoftuar se konfliktet në vazhdim në Lindjen e Mesme po ushtrojnë presion të konsiderueshëm mbi pritjet për rritjen e tregtisë globale dhe përbëjnë një rrezik në rënie për parashikimet e vitit 2026, transmeton Anadolu.

WTO publikoi një përditësim të raportit të saj për Perspektivën dhe Statistikat e Tregtisë Globale, duke paralajmëruar se nëse tensionet në rritje në rajon, të nxitura nga sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, mbajnë çmimet e energjisë në nivele të larta, tregtia globale mund të pësojë një goditje shumë më të fortë se sa pritej.

Raporti thekson se nëse konfliktet vazhdojnë, rritja e kostove të energjisë mund të ushtrojë presion shtesë mbi furnizimin me ushqime dhe tregtinë e shërbimeve, duke vënë në dukje se ndërprerjet në sektorët e udhëtimit dhe transportit mund të ulin vëllimet e tregtisë.

Pas rritjes së fortë të vitit të kaluar, e nxitur nga produktet e bazuara në inteligjencën artificiale, raporti vëren se në vitin 2026 pritet një ngadalësim, duke shtuar: “Nëse vazhdojnë, çmimet e larta të naftës të lidhura me konfliktin e fundit në Lindjen e Mesme mund të ulin me 0.5 pikë përqindjeje rritjen prej 1,9 për qind të tregtisë së mallrave në vitin 2026.

“Përkundrazi, rritja mund të rritet gjithashtu me 0.5 pikë përqindjeje nëse tregtia e mallrave të lidhura me inteligjencën artificiale mbetet aq e fortë sa në vitin 2025. Cili faktor do të mbizotërojë gjatë vitit mbetet për t’u parë”, tha raporti.

Raporti parashikon gjithashtu se ndikimi i konfliktit në Lindjen e Mesme mbi tregtinë e shërbimeve mund të jetë po aq i fortë sa ai mbi tregtinë e mallrave, duke ulur rritjen me 0.7 pikë përqindjeje në vitin 2026, për shkak të rreziqeve të mëdha për transportin ndërkombëtar dhe udhëtimet.

“Një konflikt i zgjatur mund të mbajë kostot e transportit dhe karburantit në nivele strukturore të larta, të ndërpresë rrugët kryesore detare dhe ajrore, dhe të ndikojë negativisht në turizmin rajonal dhe kërkesën globale për udhëtime”, thuhet në raport.

WTO shtoi se ekziston potencial pozitiv nëse konflikti është afatshkurtër dhe nëse tregtia e lidhur me inteligjencën artificiale mbetet e fortë gjatë vitit 2026.

- Hormuzi ul furnizimin, rrit koston e plehrave

Sipas raportit, ndërprerja e dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit jo vetëm që ka ulur rrjedhën e naftës drejt ekonomisë globale, por gjithashtu ka kufizuar furnizimin dhe ka rritur koston e plehrave kimike, duke rritur presionet afatshkurtra dhe afatgjata mbi sigurinë ushqimore.

Duke qenë se rajoni i Gjirit është një eksportues i madh si i energjisë ashtu edhe i plehrave, një ndërprerje e zgjatur e furnizimit mund të ndikojë në sistemet ushqimore, duke përkeqësuar efektet e kufizimeve ekzistuese të eksporteve, theksohet në raport.

“Përveç Iranit, shtetet e Gjirit si Mbretëria e Bahreinit, Katari dhe Mbretëria e Arabisë Saudite eksportojnë sasi të konsiderueshme plehrash, përfshirë ure dhe amoniak, me rreth një të tretën e furnizimit botëror që kalon përmes Ngushticës së Hormuzit,” thuhet në raport.

- “Siguria ushqimore në rrezik”

Duke cituar raportin, drejtoresha e përgjithshme e WTO-së, Ngozi Okonjo-Iweala, tha në një deklaratë: “Perspektiva pasqyron qëndrueshmërinë e tregtisë globale, e mbështetur nga tregtia e produkteve të teknologjisë së lartë dhe shërbimeve digjitale, përshtatjet në zinxhirët e furnizimit dhe shmangia e përshkallëzimit të tarifave”.

“Megjithatë, ky parashikim bazë është nën presion nga konflikti në Lindjen e Mesme”, shtoi ajo.