SHBA prezanton zgjerimin e embargos së armëve ndaj Iranit

SHBA të mërkurën parashtroi një rezolutë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së për vazhdimin e embargos ndërkombëtare për shitjen e armëve Iranit në bazë të paktit bërthamor të vitit 2015, të ndërmjetësuar nga fuqitë botërore, transmeton Anadolu Agency (AA).

Përderisa presidenti Donald Trump vendosi të largohet në mënyrë të njëanshme nga marrëveshja e vitit 2018 për shkak të kundërshtimeve me të gjithë pjesëmarrësit e tjerë, Washingtoni megjithatë shpreson të vazhdojë masat përtej datës së skadimit të tij aktual në tetor.

Megjithatë, administrata e Trumpit përballet me mosmarrëveshje të theksuara për të arritur këtë me sukses në Këshillin e Sigurimit. Mbetet e paqartë nëse SHBA do të jetë në gjendje të grumbullojë 9 votat e nevojshme nga trupi prej 15 anëtarësh pasi përballet me kundërshtime të ashpra, përfshirë edhe aleatët kryesorë.

Nëse do të jetë në gjendje të përmbushë pragun e votimit, SHBA megjithatë përballet me kundërshtime nga Kina dhe Rusia, të cilat janë zotuar se do të vendosin veto ndaj këtij veprimi.

E dërguara e SHBA-së në OKB, Kelly Craft tha se rezoluta është një "masë e drejtpërdrejt, e sensit të përbashkët, e kërkuar nga vendet në Lindjen e Mesme", duke treguar mbështetjen e Teheranit për grupet e autorizuara në rajonin për të cilat ajo pretendonte se "vazhdon të rrezikojë jetën dhe jetesën e miliona njerëzve të pafajshëm".

"Është e paimagjinueshme që Këshilli i Sigurimit i OKB-së të anashkalojë këtë sjellje të verifikuar nga Sekretari i Përgjithshëm në raportin e tij të fundit të UNSCR 2231 dhe të zhbllokojë qasjen e Iranit në avionët luftarakë, helikopterët sulmues, anijet luftarake, tanket, sistemet e raketave dhe armët e tjera të avancuara", tha ajo në një deklaratë, duke bërë thirrje për mbështetje nga anëtarët e këshillit për rezolutën, e cila duket se nuk do të kalojë.

Gjatë një telefonate me presidentin francez, Emmanuel Macron herët të mërkurën, presidenti iranian Hassan Rouhani u bëri thirrje të gjitha vendeve, veçanërisht nënshkruesve të paktit bërthamor 2015, Kinës, Francës, Rusisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Gjermanisë, të refuzojnë me forcë rezolutën.

"Ruajtja e Planit të Përbashkët të Veprimit (JCPOA) dhe Rezolutës 2231 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së është një angazhim themelor i të gjitha vendeve që kanë mbetur në JCPOA", tha Rouhani.

Macron theksoi se SHBA nuk do të gëzojë mbështetjen e Parisit për rezolutën, shtohet më tej.

E nënshkruar midis Iranit dhe vendeve P5+1 (SHBA, Britania e Madhe, Franca, Kina, Rusia dhe Gjermania), marrëveshja parashikonte frenimin e aktiviteteve bërthamore të Iranit në këmbim të heqjes së sanksioneve.

Në maj të vitit 2018, SHBA u tërhoq nga marrëveshja, duke injoruar shkurtimin gradual të detyrimeve nga Irani, i cili akuzoi nënshkruesit evropianë për vonimin e zbatimit të përgjegjësive të tyre në bazë të marrëveshjes.

Embargoja e armëve konvencionale do të skadojë më 18 tetor në bazë të marrëveshjes.

Një mundësi që SHBA mund të ndjekë në rast se masa nuk arrin të marrë mbështetjen e nevojshme në këshillin me 15 anëtarë, ose nëse Rusia dhe Kina vendosin veto, është ajo që quhet "kthim i veprimit".

Kjo do të thoshte nxitje të të gjitha sanksioneve të hequra në kuadër të marrëveshjes bërthamore të vitit 2015, një opsion për të cilin Sekretari i Shtetit, Mike Pompeo tha javën e kaluar se SHBA është duke e konsideruar.

"Ne jemi thellësisht të vetëdijshëm se 'kthimi i veprimit' është një opsion që është në dispozicion të SHBA-së dhe ne do të bëjmë gjithçka brenda fuqisë së Amerikës për të siguruar që embargoja e armëve të zgjatet. Jam i sigurt se do të jemi të suksesshëm", tha Pompeo.