Traditë e pazakontë në Etiopi, hienat ushqehen nga "njerëzit e hienave"
- Në qytetin historik të përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, që ndodhet në lindje të Etiopisë, lidhja shekullore midis njerëzve dhe hienave të egra me njolla përbën një nga shembujt më tërheqës të bashkëjetesës në botë.
İrem Demir
14 qershor 2026•Përditësim: 14 qershor 2026
photo: Fatma Nur Arslan / AA
Stamboll
Në qytetin Harar të Etiopisë, në përputhje me një traditë që lindi si rezultat i lidhjes shekullore midis hienave dhe njerëzve, grabitqarët e egër jashtë mureve të qytetit ushqehen gjatë natës nga personat e njohur si "njerëzit e hienave".
Në qytetin historik të përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, që ndodhet në lindje të Etiopisë, vend i Afrikës Lindore, lidhja shekullore midis njerëzve dhe hienave të egra me njolla përbën një nga shembujt më tërheqës të bashkëjetesës në botë.
Në "qytetin e shenjtë" të rrethuar me muret historike të njohura si "Jugol", me rënien e errësirës së plotë, kujdestarët e quajtur "njerëzit e hienave", të mbledhur në hapësirat e zbrazëta jashtë mureve, ushqejnë grabitqarët e egër.
Ky ritual, që vazhdon pa ndërprerje prej shekujsh, ruan si ekuilibrin ekologjik të qytetit ashtu edhe bartet drejt së ardhmes si një nga simbolet më të rëndësishme të kulturës së rajonit.
Në të kaluarën, hienat që nuk gjenin ushqim në male dhe sulmonin qytetin dhe kafshët shtëpiake, i shtynë banorët e Hararit të linin mish dhe mbetje ushqimore jashtë mureve të qytetit.
Foto : Fatma Nur Arslan/AA
Me kalimin e kohës, kafshët e egra, të mësuara me këtë situatë, ndaluan së sulmuari njerëzit dhe gjatë natës hyjnë në qytet përmes portave të veçanta të ndërtuara për to në mure, duke pastruar mbetjet e kasapëve dhe plehrat.
Banorët, të cilët kanë krijuar një lidhje të fortë me hienat, në Ditën e Ashures përgatisin për to edhe qull të veçantë me gjalpë.
Foto : Fatma Nur Arslan/AA
Banorët vendas, të cilët vazhdojnë traditën e kujdestarisë së trashëguar nga babai te djali, i ushqejnë hienat që i thërrasin me emër në errësirën e plotë, duke mbajtur në gojë shkopinj druri me copa mishi, nën shikimet e habitura të turistëve. Edhe turistëve u jepet mundësia të përjetojnë këtë miqësi të veçantë.
Kjo miqësi shekullore midis njeriut dhe kafshës e bën qytetin një nga destinacionet më origjinale të turizmit natyror dhe kulturor në botë.
- "Hienat nuk do t'i bëjnë asnjë dëm qytetit dhe njerëzit do t'i ushqejnë ato çdo natë"
Një nga banorët e rajonit, Zinnira Abdulbasit, tregoi për Agjencinë Anadolu një histori që përmban informacione mbi mënyrën se si u zhvillua miqësia midis hienave dhe banorëve të Hararit.
"Një këlysh hiene hyn në fermë dhe ha një dhi. Më pas një fermer vjen dhe e vret atë këlysh hiene. Hienat vijnë dhe fillojnë të marrin hak për të. Harari bëhet një vend i keq. Pastaj njerëzit i kërkojnë dikujt që flet gjuhën e hienave të bisedojë me to. Ai flet me hienat. Kështu arrihet një marrëveshje. Marrëveshja është kjo: Hienat nuk do t'i bëjnë asnjë dëm qytetit dhe njerëzit do t'i ushqejnë ato çdo natë", tha Abdulbasit.
Foto : Fatma Nur Arslan/AA
Duke theksuar se çdo vit në Ditën e Ashures gatuhet qull për hienat, Abdulbasit tha se të dyja palët i kanë respektuar kushtet e marrëveshjes së bërë midis hienave dhe njerëzve.
Abdulbasit tha se pranë portave në mure ka seksione të veçanta për hienat, duke shtuar: "Pas kësaj marrëveshjeje, njerëzit i respektuan hienat dhe hapën porta të vogla. Aktualisht mund t'i shihni në 3-4 vende. Hienat hyjnë dhe dalin nga Harari në çdo orë që dëshirojnë."