15 کانوونی یەکەم 2019•نوێکردنەوە: 18 کانوونی یەکەم 2019
دۆحە ــ AA
وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو رایگەیاند كە سزاكان و زمانی هەڕەشە هیچ سوودیان نابێت لەگەڵ توركیا و پێویستە لەسەر ئەمریكا باش لەو خاڵە تێ بگات.
مەولود چاوشئۆغڵو لە ١٩هەمین كۆڕبەندی دۆحە كە دوێنێ دەستیپێكرد گوتارێكی پێشكەش كرد و گوتی: "سزاكان و زمانی هەڕەشە هیچ سوودیان نابێت و پێویستە لەسەر ئەمریكا باش لەو خاڵە تێ بگات، لەوباروەڕەدام کە باشیش لێی تێگەیشتووە، هەروەها (سەرۆك دۆناڵد ترەمپ)یش بەڕهەڵستە لە سەپاندنی سزاكان بەسەر توركیا".
وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو جەختیكردەوە لەسەر ئەوەی كە وڵاتەكەی ناچار دەبێت وەڵامی هەبێت ئەگەر ئەمریكا سزا بەسەر توركیادا بسەپێنێت و گوتی: "نامەوێت لەسەر خراپترین سیناریۆی پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات قسە بكەم، ئەگەر ئەمریكا سزا بەسەر وڵاتەكەماندا بسەپێنێت".
مەولود چاوشئۆغڵو روونیشیكردەوە كە وڵاتەكەی هەوڵدەدات كێشە هەڵپەسێردراوەكان لەگەڵ ئەمریكا بەبێ سزا و بە گفتوگۆ چارەسەر بكات و گوتی: "ئەمریكا هاوپەیمانی توركیایە و پەیوەندییەكان لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ تا رادەیەك باشە، بەڵام هەندێك كێشە لە پەیوەندییەكان لەگەڵ كۆنگرێسی ئەمریكادایە".
وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو راشیگەیاند كە توركیا بۆ وەرگرتنی بڕیارەكانی ناچار نییە وڵاتێك لەسەر وڵاتێكی دیكە هەڵبژێرێت، بەڵكو هەوڵی بەدیهێنانی هاوسەنگی دەدات و ئاماژەی بەوەیشكرد كە ئەمریكا بەرهەڵستی دەكات لە كڕینی سیستەمی بەرگریی (S-400)ی رووسی لە لایەن توركیاوە.
هەر لەوبارەوە مەولود چاوشئۆغڵو گوتی: "توركیا سیستەمی بەرگریی (S-400)ی كڕی، چونكە رووسیا پێنشیازێكی گونجاوی پێشكەش كردبوو".
وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو باسی لەوەیشكرد كە وڵاتەكەی پەیوەندییەكی باشی لەگەڵ رووسیادا هەیە و لە هەمان كاتدا ئاماژەی بەوەكرد كە راوبۆچوونی جیاواز لە نێوان هەردوو وڵاتدا هەیە بەرامبەر بە پرسەكانی سووریا، نیمچە دوورگەی كریمیا و لیبیا.
مەولود چاوشئۆغڵو گوتیشی: "نابێت لیبیا و سووریا، ببن بە گۆڕەپانی ململانێی نێوان توركیا و رووسیا، راستە هەردوو وڵات لەسەر ژمارەیەك پرس هاوڕان و ناكۆكن، بەڵام ناكرێت بگوترێت كە توركیا و رووسیا لەو دوو وڵاتەدا ململانێی یەكتر دەكەن".
هەر لەوبارەوە وەزیری دەرەوەی توركیا گوتی: "راستە هاوڕانیین لەگەڵ رووسیا لەسەر ژمارەیەك پرس، بەڵام پێكەوە كار دەكەین لە پێناو گەیشتن بەچارەسەرێكی هەمیشەیی لە سووریا".
سەبارەت بە پەسەندكردنی پرۆژەیاسای بەناو بەجینۆساید ناساندنی رووداوەکانی ساڵی ١٩١٥ لە لایەن ئەنجوومەنی پیرانی ئەمریكاوە، مەولود چاوشئۆغڵو گوتی: "ئەوانە مێژوو بۆ ئامانجی سیاسی بەكاردەهێنن، ئەوانە ترسنۆكن نایانەوێت رووبەڕووی راستییەکان ببنەوە".
گوتیشی: "نابێت ئەو سیاسمەتدارانەی كە زۆر شارەزای مێژوو نین، بڕیار لەسەر مێژوو بدەن".
لە وەڵامی پرسیاری ئەوەی ئایە هەڵوێستی تۆركیا بەرامبەر بە رژێمی بەشار ئەسەد گۆڕاوە یان نا، مەولود چاوشئۆغڵو گوتی: "هەڵوێستمان روونە، لەوباوەڕەداین ئەو كەسەی كە زیاتر لە ٥٠٠ هەزار كەس كوشتووە ناتوانێت لەم قۆناغەدا، وڵاتەكەی یەكبخاتەوە، وای بۆ دەچین حكوومەت ناشەرعییە، بەڵام ئەگەر دەستوورێكی گونجاو بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنێكی دیموكراتی و بێگەرد ئامادەكرا، ئەو كات دەبێت گەلی سووریا بڕیار بدات".
سەبارەت بە ئۆپەراسیۆنی كانی ئاشتی وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو رایگەیاند ئەو دەنگۆیانەی كە باس لەوە دەكەن گوایە لە ئۆپەراسیۆنەكەدا هەوڵی گۆڕینی دیموگرافیای باكووری سووریا دەدەرێت، تەنها پروپاگەندەی رەشن و جەختیكردەوە لەسەر ئەوەی كە رێكخراوی تیرۆریستیی پەپەگە نەك تەنها بە رەگەزپەرستی بەڵكو بە ئایدۆلۆجیاش دیموگرافیای باكووری سووریای گۆڕیوە.
مەولود چاوشئۆغڵو جەختی لەوەیشكردووە كە ٣٥٠ هەزار پەنابەری كوردی سووریا لە توركیان و ٢٠٠ هەزار دیكە لە باكووری عێراقدان و ناتوانن بگەڕێنەوە ناوچەكانیان، چونكە بەهۆی رێكخراوی تیرۆریستیی پەپەگەوە ئاوارەبوون.
لە كۆتاییدا وەزیری دەرەوەی توركیا، مەولود چاوشئۆغڵو رایگەیاند كە هیچ كات توركیا لێبوردە نەبووە و نابێت بەرامبەر ئەو كەسانەی مافەكانی مرۆڤ پێشێل دەكەن و هەموو ئەو دەنگۆیانەشی رەتكردەوە كە لەوبارەوە بەرامبەر بە توركیا بڵاودەكرێنەوە.
