OPEC+ mban shpresat lart për rimëkëmbje

Pas një takimi jashtëzakonisht të shpejtë më 1 shtator, OPEC+ vendosi t’i qëndrojë marrëveshjes së tij aktuale prodhuese për shtimin e një 400.000 fuçive shtesë në tregje të paktën deri në tetor gjersa vazhdon rritja e tregjeve, për rimëkëmbjen e kërkesës për naftën për pjesën e mbetur të vitit 2021 prej mbi 6 milionë fuçish në ditë dhe rimëkëmbjen e plotë deri në vitin 2022, duke treguar një sens të vazhdueshëm të disiplinës deri më tani në sjelljen e stabilitetit në tregjet e naftës.

Në këtë kuptim, edhe një herë, OPEC+ u sprovua në një kohë kur tregjet globale të naftës po përballen me pasiguri mbi rimëkëmbjen e plotë të kërkesës për naftë pasi Delta dhe variantet e tjera të COVID-19 kanë ndikuar në nivelet e larta të importeve të naftës, siç është rasti me Azinë, e cila është ende nën stres, ndërkohë që akoma nuk është realizuar rifillimi i plotë global i udhëtimeve ajrore ndërkombëtare pavarësisht rimëkëmbjes graduale të kërkesës, çmimeve të naftës dhe reduktimit të inventarëve në gjysmën e parë të vitit 2021, të cilat në një farë mënyre kanë hasur në disa pengesa për shkak të rritjes së rasteve të variantit Delta në vendet si Kina, Koreja e Jugut, SHBA-ja dhe Japonia.

Takimi i fundit erdhi vetëm disa javë pasi administrata e presidentit amerikan Joe Biden i bëri thirrje aleancës prodhuese të naftës të vendeve të OPEC+ të rrisë më tej prodhimin e saj të përgjithshëm tashmë në rritje në mënyrë që të parandalojë një rritje të çmimeve të naftës dhe në dritën e çmimeve të larta të benzinës për gallon (aktualisht midis 2 dhe 4 dollarë) në shtete të ndryshme në SHBA, kjo është një çështje kritike në rimëkëmbjen e plotë ekonomike afatshkurtër dhe afatmesme të vendit dhe më konkretisht për planin ikonik të infrastrukturës prej 1 trilion dollarësh të administratës së tij, ku këtë herë u pa se OPEC+ i është përgjigjur logjikës globale të tregjeve dhe jo konkretisht thirrjeve për vëmendje nga Washington-i, siç ka qenë në të kaluarën.

Gjithashtu, në mënyrë interesante, ky takim i anëtarëve të këtij grupi erdhi pikërisht në momentet e lëvizjeve dhe ndryshimeve të rëndësishme tregtare, si rritja e habitshme e eksporteve të naftës nga Rusia në SHBA (të dhënat e fundit nga Administrata Informative Energjetike treguan se importet nga Rusia ishin rreth 850.000 fuçi në ditë javën e kaluar), pavarësisht nga një ngërç dhe sanksionet e vazhdueshme nga Washingtoni ndaj Moskës për çështje të ndryshme politike dhe energjetike siç është NordStream2 i mbështetur nga Kremlini dhe lëshimi i fundit i njëpasnjëshëm i naftës nga rezervat strategjike të naftës të Kinës, Indisë ose SHBA-së, duke nënvizuar në mënyra të ndryshme rëndësinë e OPEC+ dhe ritmit gradual të rimëkëmbjes së kërkesës për naftë, si dhe nevojën e importuesve kryesorë të naftës për nivele të përshtatshme çmimesh.

Në të njëjtën kohë, ky takim mujor për të monitoruar evolucionin e tregjeve të naftës nga OPEC+ erdhi së bashku me zhvillimet e rëndësishme gjeopolitike, përfshirë rënien e Afganistanit nën kontrollin e talibanëve, gjë që mund të ketë implikime sigurie dhe rajonale për shumë vende të OPEC+, siç janë Rusia dhe shtetet e Gjirit, si dhe takimet e fundit midis përfaqësuesve të Iranit dhe Arabisë Saudite për të zbutur tensionet midis dy vendeve.

Ndjekja e këtij rendi të njëjtë të mendimit të sfidave gjeopolitike për OPEC+, trazirat aktuale në Libi pas largimit të kryetarit të kompanisë shtetërore të naftës Mustafa Sanalla nga qeveria pas një krize buxhetore që ka ndikuar në sektorin e naftës dhe në vazhdën e pasigurive politike që qëndrojnë përpara këtij vendi kyç të Afrikës së Veriut, së bashku me datën ende të panjohur për çdo rifillim të mundshëm të bisedimeve bërthamore midis Iranit dhe SHBA-së teksa ende vazhdojnë sanksionet mbi eksportet iraniane të naftës, në tërësi përfaqësojnë sfida të rëndësishme gjeopolitike për një organizatë që deri më tani është dëshmuar e rëndësishme në ruajtjen e stabilitetit në tregjet e naftës dhe çmimet, dhe veçanërisht gjatë këtyre kohërave të pandemisë.

Në këtë kuptim, një nga sfidat kryesore për OPEC+ për vitet e ardhshme do të jetë të sigurojë çdo gjë të nevojshme për të mbajtur një treg të naftës të furnizuar mirë duke ecur paralel me periudhën e rimëkëmbjes pas pandemisë si për konsumatorët, ashtu edhe për prodhuesit, duke ruajtur disiplinën e brendshme për kuotat e prodhimit, të gjitha së bashku për të parandaluar rritjen e çmimeve që mund të jenë të dëmshme për ekonominë globale, e cila ende po përpiqet të gjejë mënyra për të rimarrë veten nga dëmi i konsiderueshëm i shkaktuar nga pandemia.

Jose Chalhoub

*Autori është analist "freelance" mbi rreziqet politike dhe naftën me bazë në Karakas.