Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, deklaroi sot në Berlin se Turqia dhe Gjermania janë gati të thellojnë bashkëpunimin e tyre “i cili mbështetet në themele të forta”, duke theksuar se ekziston një vullnet i ri politik për të avancuar marrëdhëniet dypalëshe dhe për të ringjallur dinamizmin në marrëdhëniet Turqi-BE, raporton Anadolu.
“Ka një vullnet shumë të fortë për t’i çuar edhe më tej marrëdhëniet Turqi-Gjermani, si dhe marrëdhëniet Turqi-BE, në këto kohë të pasigurta dhe të mbushura me kriza. Si ministra të jashtëm, ne po kryejmë planifikimin dhe koordinimin e nevojshëm”, tha ai.
Duke folur në një konferencë të përbashkët për shtyp me ministrin e Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, në Berlin, Fidan tha se marrëdhëniet midis Turqisë dhe Gjermanisë kohët e fundit kanë fituar “një vrull të ri me një frymë të re”, duke përmendur vizitat e fundit në Turqi të Wadephulit dhe kancelarit gjerman Friedrich Merz.
Ai njoftoi se takimi i radhës i Mekanizmit të Dialogut Strategjik të dy vendeve do të mbahet në gjysmën e parë të vitit 2026.
– Marrëdhëniet ekonomike
Fidan theksoi se Gjermania është tregu numër një i eksporteve të Turqisë në Evropë dhe destinacioni më i madh i eksporteve të saj globalisht, duke shtuar se volumi tregtar prej 50 miliardë dollarësh është duke u rritur drejt 60 miliardë dollarëve.
Ai tha se vazhdojnë përpjekjet për rritjen e investimeve të ndërsjella.
“Mbledhja e Komitetit të Përbashkët Ekonomik dhe Tregtar, që pritet të mbahet në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm, së bashku me forumin për energji dhe miniera, do të ndihmojë në avancimin e lidhjeve tona ekonomike”, tha ai.
“Përveç sektorëve në të cilët tashmë jemi të fortë, ka potencial të rëndësishëm për bashkëpunim në fushat që po formësojnë shekullin XXI, si energjia e rinovueshme, inteligjenca artificiale, teknologjitë e larta dhe digjitalizimi”, shtoi Fidan.
Duke vënë në pah kontributet e mëdha të komunitetit turk në Gjermani, nga ekonomia te shkenca, arti dhe sporti, Fidan tha se arritjet e tyre janë “burim krenarie si për Turqinë, ashtu edhe për Gjermaninë”.
Ai shtoi se gjatë vizitës do të takohet edhe me biznesmenë dhe përfaqësues të shoqërisë civile që veprojnë në Gjermani.
– Marrëdhëniet Turqi-BE dhe kriteret e anëtarësimit
Fidan tha se marrëdhëniet Turqi-BE do të diskutohen gjatë bisedimeve të tij me Wadephulin dhe se Turqia pajtohet që anëtarësimi duhet të bazohet në kritere.
“Turqia nuk ka – dhe as që mund të ketë – problem me vlerësimet e bazuara në kritere në procesin e saj të anëtarësimit në BE. Ky është rregulli i lojës”, tha Fidan.
“Nëse do të hysh në një klub, ai klub ka rregulla dhe ti i plotëson kriteret. Por çështja kryesore është se procesi i anëtarësimit thjesht nuk po ecën përpara, pasi nuk po hapen kapituj të rinj”, deklaroi ai.
Ai shtoi se Turqia mund t’i plotësojë shpejt shumë nga kriteret nëse do të kishte një perspektivë të re, konkrete për anëtarësimin në BE.
Fidan tha se ai dhe Wadephul kishin diskutime të gjera për këtë pikë.
“Pritshmëria jonë mbetet që BE-ja të rihapë kapitujt e anëtarësimit dhe të ecë me Turqinë në një bazë sa më normale të jetë e mundur”, theksoi kryediplomati turk.
“Ne edhe një herë e theksuam sa i fortë është vullneti politik i presidentit (Recep Tayyip) Erdogan për procesin e Turqisë drejt BE-së. Besojmë që ka hapa që mund të ndërmerren dhe i shqyrtuam një nga një”, tha ai.
Ai përmendi çështjet e pazgjidhura si përditësimi i Bashkimit Doganor, dialogun për liberalizimin e vizave dhe vështirësitë që hasin qytetarët turq për të marrë viza Shengen.
“Zgjidhja e këtyre vështirësive është prioritet për ne. Por anëtarësimi në BE vazhdon të jetë objektivi strategjik i Turqisë. Do të vazhdojmë të ruajmë të gjitha përpjekjet diplomatike, dialogun dhe punën teknike”, tha ai.
Fidan shtoi se janë marrë mesazhe pozitive nga homologët evropianë dhe se çështjet e sigurisë evropiane u diskutuan në detaje.
Ai nënvizoi rëndësinë e përfshirjes së Turqisë në programin e ri të Sigurisë për Evropën (SAFE) dhe nevojën për të mos e lënë jashtë, duke shtuar se Turqia ka kapacitet të madh në industrinë e mbrojtjes.
Duke përmendur përvojën e gjerë operacionale të Forcave të Armatosura Turke në rajon, Fidan tha se kjo përvojë duhet vlerësuar në mënyrë parimore dhe konstruktive, në interes të të dyja palëve, në kontekstin e sigurisë evropiane.
– Mekanizmi SAFE dhe siguria evropiane
Duke kujtuar se shumë anëtarë të NATO-s janë gjithashtu anëtarë të BE-së, Fidan tha se shtetet evropiane në masë të madhe mbështeten në planifikimin ushtarak të NATO-s për sigurinë.
Ai shtoi se NATO ka qenë korniza kryesore për bashkëpunimin në siguri, por në vitet e fundit – sidomos që nga fillimi i luftës në Ukrainë – ka lindur një kërkim i ri brenda BE-së për sigurinë evropiane.
Fidan tha se proceset e nisura me mekanizmin SAFE janë në harmoni me politikat e jashtme të sigurisë së BE-së. Ai theksoi se Turqia dëshiron të marrë pjesë në këto diskutime të reja, por se ende vazhdojnë problemet strukturore.
“Siguria evropiane na përket të gjithëve. Duhet të mendojmë në mënyrë kreative dhe të sigurohemi që, deri sa të realizohet anëtarësimi i Turqisë në BE, të gjitha diskutimet dhe marrëdhëniet të vazhdojnë në formate kreative, sepse marrëdhëniet dhe interesat tona të përbashkëta janë aty”, deklaroi ministri i jashtëm.
“Kërcënimet nuk po zhduken dhe mundësitë nuk po shkojnë askund. Nuk duhet të humbasim mundësi historike apo të përballemi me rreziqe historike për shkak të problemeve protokollare”, tha ai.
“Turqia nuk kërkon bashkëpunim në kuadër të SAFE vetëm për të shërbyer si treg për produktet e mbrojtjes. Përpjekjet tona brenda NATO-s dhe dialogu ynë mbi sigurinë me BE-në reflektojnë synimin tonë për të përmbushur nevojat tona strategjike të sigurisë në bashkëpunim me BE-në”, theksoi Fidan.
“Turqia po shfaq gjithnjë e më shumë vullnet në mekanizmat e sigurisë dhe ata të BE-së. Shpresojmë të vazhdojmë me zgjidhje më kreative”, shtoi ai.
– Interesat e përbashkëta
Fidan tha se dy palët diskutuan edhe çështje rajonale dhe globale dhe se të dy vendet ndajnë pikëpamje të ngjashme për shumicën prej tyre.
“Stabiliteti në Ballkan është i rëndësishëm për të dyja, Gjermaninë dhe Turqinë. Mbarimi i luftës në Ukrainë është i rëndësishëm për ne. Zbatimi i planit të paqes në Gaza, stabiliteti në Siri, stabiliteti dhe paqja në Kaukaz dhe bashkëpunimi ynë në Afrikë – të gjitha janë të rëndësishme për ne. Me kaq shumë fusha bashkëpunimi që mbivendosen, ne duhet të intensifikojmë punën praktike”, tha ai.
Fidan tha se palët shkëmbyen pikëpamje të detajuara për Ukrainën.
“Një paqe e pranueshme për të dyja palët është bërë e domosdoshme si nga pikëpamja humanitare, ashtu edhe strategjike. Ne do të vazhdojmë përpjekjet tona konstruktive. E ndava me Johannin punën që Turqia ka kryer këto ditë”, tha ai.
– Paqja në Gaza, stabiliteti në Siri
Lidhur me Gazën, Fidan theksoi rëndësinë e zbatimit të planit të paqes.
“Nuk duhet të kthehemi më te shkatërrimi, gjenocidi dhe masakrat. Dëmtimet kanë qenë mëse të mjaftueshme. Të gjithë duhet të punojmë intensivisht që plagët të shërohen sa më shpejt.
“Ndihma humanitare duhet të hyjë menjëherë. Forca e stabilizimit, trupat e paqes – këto çështje duhet të bëhen konkrete. Ne ndajmë të njëjtin mendim. Paqja duhet të avancojë sa më shpejt; përndryshe ekziston rreziku i rikthimit në një spirale dhune”, tha ai.
Ai shtoi se stabiliteti i Sirisë do të kontribuojë ndjeshëm si për rajonin, ashtu edhe për botën.
“Është e rëndësishme që Siria të shërojë plagët, të përshpejtojë rimëkëmbjen ekonomike dhe të marrë vendin e saj në luftën kundër DEASH-it”, tha ai, duke nënvizuar se duhet ruajtur integriteti territorial dhe sovraniteti i Sirisë dhe eliminuar kërcënimet përkatëse.
– Lufta Rusi-Ukrainë
Duke folur për përpjekjet për armëpushim mes Rusisë dhe Ukrainës, Fidan kujtoi se Turqia ka pritur tri raunde bisedimesh në Stamboll dhe se kontaktet e drejtpërdrejta mes palëve kanë prodhuar rezultate konkrete për shumë çështje.
Ai e përshkroi raundin e fundit të bisedimeve në Gjenevë si një perspektivë të re dhe tha se tashmë ekzistojnë plane paraprake dhe një kornizë, gjë që Turqia e mirëpriti.
Fidan theksoi se platforma e negociatave nuk duhet humbur “sado të vështira të jenë rrethanat”.
“Duhet të vazhdojmë në këtë rrugë si mbështetës. Turqia është gati të presë sërish negociatat e Stambollit. Ne mbështesim bisedimet e drejtpërdrejta mes palëve.
“Nuk duhet shmangur tryeza e negociatave. Siç ka përsëritur vazhdimisht presidenti ynë: ‘Nuk ka fitues në luftë dhe nuk ka humbës në paqe’”.
