Sibel Morrow
04 Mars 2022•Përditësim: 04 Mars 2022
Nëse eksportet ruse të naftës bruto ndalohen plotësisht pas sanksioneve ekonomike të vendosura nga SHBA-ja dhe vendet evropiane kundër Rusisë, mund të ndodhë një rritje e madhe e çmimit të naftës ndërsa çmimi i naftës Brent për fuçi mund të rritet deri në 130 dollarë, transmeton Anadolu Agency (AA).
Sipas raportit të Institutit të Oxfordit për Kërkimet e Energjisë, sasia e rrezikuar është rreth 4.2 milionë fuçi në ditë nëse eksportet e naftës nga Rusia ndalohen plotësisht.
Në këtë rast, parashikohet që çmimi i naftës Brent për fuçi të rritet deri në 130 dollarë deri në tremujorin e tretë të vitit 2022 dhe të mbetet mesatarisht në 116 dollarë këtë vit.
Pas fillimit të luftës Rusi-Ukrainë, SHBA-ja, Britania e Madhe, Bashkimi Evropian, Australia dhe disa vende aziatike vendosën sanksione ndërkombëtare që synonin ekonominë ruse.
Sanksionet fillestare kundër Rusisë nuk synonin furnizimet me naftë apo pagesat e energjisë. Megjithatë, në një deklaratë të bërë dje nga Shtëpia e Bardhë, u njoftua se opsioni i sanksioneve për eksportet e naftës dhe gazit nga Rusia është brenda mundësive.
Megjithëse sanksionet e SHBA-së dhe BE-së nuk përfshijnë tregtinë e energjisë dhe pagesat e lidhura me energjinë, heqja e disa bankave ruse nga sistemi SWIFT ka bërë që disa institucione financiare të shmangin realizimin e transaksioneve që lidhen me Rusinë.
Gjithashtu u deklarua nga aktorët e tregut se disa kompani hezitojnë të blejnë naftë bruto ruse për të shmangur rreziqet ndaj të cilave do të ekspozohen kur bëjnë biznes me institucionet ruse.
Edhe pse këto kompani nuk i nënshtrohen sanksioneve, vlerësohet se do të ketë një rënie prej 3 deri në 4 milionë fuçi në eksportet e naftës të Rusisë në muajt mars dhe prill, pasi këto sanksione shtesë, të cilat ata vendosin me iniciativën e tyre, arrijnë nivele serioze. Në një rast të tillë, vlerësohet se çmimi i naftës Brent për fuçi mund të mbetet mbi nivelin aktual prej 25 dollarësh.
Duke marrë parasysh ndikimin e mundshëm të këtyre çmimeve të larta në ekonominë globale, thuhet se SHBA-ja dhe vendet e tjera do të duan të shmangin skenarë të tillë që do të kenë pasoja kritike. Megjithatë, vihet re se mundësia e Rusisë për të kufizuar furnizimin e saj me energji si kundërpërgjigje ndaj sanksioneve aktuale ka çuar në forcimin e perceptimit të rrezikut.
Nëse nafta ruse ndërpritet alternativa mund të jetë Irani
Në raport thuhet se një nga zhvillimet e rëndësishme që i jep formë tregut të naftës këtë vit do të jetë heqja e sanksioneve dhe futja e naftës iraniane në treg.
Deklaratat se është bërë progres në negociatat për marrëveshjen, e cila quhet “Plani Gjithëpërfshirës i Përbashkët i Veprimit”, shtuan pritshmëritë se në të ardhmen e afërt do të ketë rezultate pozitive nga këto negociata. Megjithatë, mbetet e pasigurt nëse lufta Rusi-Ukrainë do të detyrojë SHBA-në të zgjidh mosmarrëveshjet ekzistuese dhe të arrijë marrëveshje sa më shpejt të jetë e mundur.
Thuhet se nëse Irani e sheh rritjen e çmimit të naftës si një shans që do të forcojë dorën për çështjet e pazgjidhura në marrëveshje dhe insiston në zgjidhjen e këtyre çështjeve, negociatat e vazhdueshme të Iranit në Vjenë mund të zgjaten për një kohë.
Në raport, ku thuhet se rezultatet e negociatave priten në ditët në vijim, theksohet se eksportet e naftës së Iranit tashmë janë rritur në muajt e fundit.
Sipas lajmeve të agjencisë zyrtare të lajmeve iraniane IRNA, e cila bazohet në deklaratën e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), kryetari i IAEA, Rafael Mariano Grossi do të vizitojë Teheranin të shtunën.
Sipas ministrit iranian të naftës, shitjet e produkteve të naftës nga Irani për blerësit e huaj arritën një nivel rekord pavarësisht sanksioneve të SHBA-së. Irani eksportoi 1.2 milionë fuçi naftë në ditë në vitin 2021, sipas vlerësimeve të fundit nga kompanitë që ndjekin lëvizjet e naftës në Iran.
Duke marrë parasysh nivelin e rritjes që do të ndodhë, vlerësohet se Irani mund të ketë humbur një pjesë të kapacitetit të prodhimit të naftës gjatë periudhës së sanksioneve.
