"Shëndetësia në Kosovë ka elemente të kapjes së shtetit"

PRISHTINË (AA) - Organizata joqeveritare Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) në bashkëpunim me programin “Kapja e shtetit në rajonin e Ballkanit Perëndimor dhe Turqi”, i cili zbatohet nga rrjeti global Transparency International, prezantoi sot raportin "Tregtimi i shëndetit publik për përfitime private", raporton Anadolu Agency (AA).

Në sektorin e shëndetësisë në Kosovë ekzistojnë elemente të kapjes së shtetit, thuhet në prezantimin e sotëm të raportit.

Ismet Kryeziu, drejtori ekzekutiv i KDI-së, tha se me dokumentin, i cili sot u paraqit, u përpoqën në mënyrë të argumentuar ta paraqesin se në Kosovë ekziston një kapje e shtetit në sektorin e shëndetësisë. Ai vuri në dukje se kur një shtet është i kapur, krijohet një monopol që dëmton konkurrencën dhe e shndërron shëndetin publik në përfitim privat.

Mona Nemeyer nga TI tha se shteti i kapur është ai në të cilin vendimet politike janë larg interesave të shtetit dhe merren përmes korrupsionit në favor të sektorit privat.

"Le të mos harrojmë se korrupsioni ngadalëson jetën e njerëzve dhe kudo që paratë publike vidhen janë paratë e nevojshme për ilaçe, spitale, shkolla, shërbime publike në përgjithësi. Përmes kapjes së shtetit dhe nivelit të lartë të korrupsionit, vendimet publike nuk janë në interes të publikut dhe rregullat e lojës lihen anash", tha Nemeyer.

Duke prezantuar raportin, menaxher i projektit, Arben Kelmendi, tha se në shëndetësinë e Kosovës investohet shumë më pak para sesa në vendet e rajonit dhe të Evropës.

Kelmendi tha se buxheti shëndetësor për kokë banori në Kosovë është pesë herë më i vogël se në Shqipëri, 7 herë më i vogël se në Maqedoni dhe nëntë herë më i vogël se në Mal të Zi, Bosnjë e Hercegovinë dhe Turqi.

"Kjo jep rezultate të dobëta në sektorin e shëndetësisë dhe jetëgjatësia mesatare e njerëzve në Kosovë tregon se ne kemi jetë më të shkurtër në rajon. Jetëgjatësia mesatare në Kosovë është 71 vjeç, në Shqipëri 78, në Serbi 75, Maqedonia 76 dhe Bosnjë e Hercegovinë 77, kështu që niveli i ulët i financimit të shëndetit publik reflektohet në shëndetin e përgjithshëm të popullsisë", tha Kelmendi.

Gjithashtu, raporti tregoi se Kosova ka 1.2 mjekë për 1.000 banorë, ndërsa Mali i Zi ka 2.1 mjekë dhe mesatarja për vendet e rajonit është 3.2 mjekë për 1.000 banorë.

Kelmendi theksoi se Kosova në mënyrë kronike përballet me probleme në menaxhimin e dobët të sistemit të shëndetit publik, spitalet përballen me mungesën e barnave nga lista esenciale dhe qytetarët janë të detyruar të blejnë vetë dhe të trajtohen në klinikat private.

Në të njëjtën kohë, nuk ka sigurim shëndetësor shtetëror.

Në raport si ilustrim jepet shembulli i shërbimeve kardiovaskulare, ku pacientët i referohen klinikave private për implantimin e stentit, kur ky shërbim nuk ofrohet në klinikat publike. Kjo ka çuar deri te një rasti i për një stent që ka qenë në gjykatë për dy vjet, ku përfshihen 64 mjekë, si dhe ish ministri i Shëndetësisë, Ferid Agani. Si ilustrim, ka raste të korrupsionit kur bëhet fjalë për blerjen e barnave nga lista esenciale.

Ardian Ferizi, këshilltar aktual i ministrit të Shëndetësisë, Uran Ismaili, vuri në dukje se që nga ardhja e ministrit të ri, shumë është bërë për të eliminuar mangësitë në sektorin e shëndetësisë dhe si shembull, nuk ekziston më një listë pritjeje për instalimin e stentit dhe se koha e pritjes për koronografi reduktohet nga një vit në tre muaj.

Ferizi tha se ministri refuzoi të nënshkruajë blerjen e barnave që ishin më të shtrenjta në treg.

KDI në raportin e saj rekomandon, ndër të tjera, zvogëlimin e ndikimit politik në Ministrinë e Shëndetësisë dhe institucioneve të tjera të shëndetit publik dhe zgjidhjen e problemeve të shumta në furnizimin e ilaçeve dhe rritjen e transparencës në lidhje me financimin e fushatës.