Fatma Zehra Solmaz
06 Shkurt 2025•Përditësim: 06 Shkurt 2025
Panamaja ka mohuar pretendimin e SHBA-së se ka rënë dakord të heq dorë nga tarifat për anijet e qeverisë amerikane që përdorin kanalin, një pretendim i bërë derisa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, vazhdon të ushtrojë presion ndaj çështjes së tij për të "marrë përsipër" kanalin, transmeton Anadolu.
"Anijet e qeverisë amerikane tani mund të kalojnë tranzit në Kanalin e Panamasë pa tarifa, duke i kursyer qeverisë amerikane miliona dollarë në vit", tha Departamenti i Shtetit të SHBA-së, së bashku me një imazh të një anijeje detare që hyn në portën e kanalit.
Duke hedhur poshtë pretendimin, Autoriteti i Kanalit të Panamasë, i cili përcakton tarifat e transitit tha se "nuk ka bërë asnjë rregullim". Autoriteti i kanalit tha se është i përgatitur të "krijojë një dialog me zyrtarët amerikanë".
Siç raporton CNN, sipas Ambasadës së Panamasë në Kubë, SHBA-ja ka paguar gjithsej 25.4 milionë dollarë gjatë 26 viteve të fundit për kalimin e anijeve luftarake dhe nëndetëseve, mesatarisht më pak se 1 milion dollarë në vit.
- Panamaja do t'i japë fund marrëveshjes me Kinën
Panamaja u kthye në fokus të administratës së Trumpit pasi presidenti amerikan akuzoi kombin e Amerikës Qendrore për vendosjen e tarifave tepër të larta për hyrjen në rrugën e saj tregtare, një nga më të ngarkuarat në botë.
Në fjalimin e tij të inaugurimit më 20 janar, Trump dënoi vendimin për të dorëzuar kontrollin e kanalit, duke theksuar se "kjo i ishte dhënë në mënyrë të pamend vendit të Panamasë". Ai tha se SHBA-ja "ka shpenzuar më shumë para se kurrë për një projekt më parë dhe ka humbur 38 mijë jetë në ndërtimin e Kanalit të Panamasë".
Trump tha se SHBA-ja u "trajtua shumë keq", duke shtuar se "premtimi i Panamasë ndaj nesh është thyer".
Sipas një traktati të vitit 1977, kontrolli i kanalit iu transferua Panamasë, duke i dhënë SHBA-së të drejtën për të ndërhyrë ushtarakisht nëse operacionet e saj kërcënohen nga trazirat e brendshme ose ndërhyrjet e huaja.
Të dielën, Trump ripohoi angazhimin e tij për të "marrë përsëri" kanalin, duke theksuar se SHBA-ja do të ndërmarrë veprime "të fuqishme" mes asaj që ai e quajti ndikim në rritje të Kinës.
Ai u tha gazetarëve se "Kina po drejton Kanalin e Panamasë" dhe pretendoi se Panamaja e ka “shkelur marrëveshjen".
Të martën, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, në udhëtimin e tij të parë jashtë shtetit në rolin e tij të ri, u takua me presidentin e Panamasë, Raul Mulino.
Derisa Mulino pohoi se sovraniteti i Panamasë mbi kanalin "nuk ishte për debat", ai pranoi shqetësimet e SHBA-së për ndikimin e Kinës.
Ai njoftoi se Panamaja nuk do të rinovojë memorandumin e saj të vitit 2017 me iniciativën kineze "Një brez dhe një rrugë", një strategji globale e infrastrukturës që synon të zgjerojë ndikimin ekonomik të Pekinit përmes projekteve në shkallë të gjerë si dhe sugjeroi se marrëveshja mund të përfundojë herët.
Mulino shprehu gjithashtu interes për forcimin e lidhjeve me SHBA-në, duke theksuar se vizita "hap derën për të ndërtuar marrëdhënie të reja" dhe për të zgjeruar investimet amerikane në Panama.