Gjykata e BE-së vendos kundër Polonisë për pavarësinë e gjyqësorit

Gjykata Evropiane e Drejtësisë ka vendosur se rregullat në sistemin ligjor të Polonisë që lejojnë ministrin e drejtësisë të vendit të emërojë ose shkarkojë lirshëm ndihmës gjyqtarët në gjykatat më të larta penale shkelin ligjin e Bashkimit Evropian (BE), transmeton Anadolu Agency (AA).

Vendimi vjen mes një mosmarrëveshje të gjatë midis BE-së dhe Varshavës mbi reformat gjyqësore polake për të cilat kritikët thonë se shkelin sundimin e ligjit, pengojnë pavarësinë e gjyqësorit dhe minojnë përparësinë e ligjit të BE-së.

Mendimi ligjor i gjykatës së BE-së ishte kërkuar nga Gjykata Rajonale e Varshavës në lidhje me shtatë raste penale në pritje, duke përdorur opsionin e vendimit paraprak në vendet anëtare të BE-së të kërkojnë mbështetje në interpretimin e ligjit të BE-së.

Gjykata e BE-së zbuloi se regjimi aktual i Polonisë rrezikon parimet e pavarësisë së gjyqësorit dhe supozimin e pafajësisë, me ministrin e drejtësisë që është në mund të emërojë lirisht gjyqtarë shtesë në gjykatat penale dhe të përfundojë detyrën e tyre pa ndonjë kriter zyrtar mbi vendimin ose të drejtën për të apeluar kundër tij.

Ajo argumentoi se ky sistem nuk ofron “garancitë dhe pavarësitë që të gjithë gjyqtarët normalisht të gëzojnë në një vend të sunduar nga ligji”, sepse emërimet mund të përdoren si një mjet kontrolli politik mbi përmbajtjen e vendimeve gjyqësore.

Vendimi paraprak nuk e detyron drejtpërdrejtë qeverinë polake të ndryshojë legjislacionin, por mund të bëhet një argument tjetër i rëndësishëm në mosmarrëveshjen e bllokut evropian me Varshavës.

Në muajin tetor, Gjykata e BE-së vendosi një gjobë ditore prej 1 milionë euro ndaj qeverisë polake për mospërputhje me vendimin e saj të mëparshëm që kërkonte pezullimin e aktiviteteve të Dhomës Disiplinore të Gjykatës së Lartë.

Komisioni Evropian po ashtu vendosi në pritje miratimin e planit të rimëkëmbjes së Polonisë pas pandemisë COVID-19 dhe shpagimin e 36 miliardë eurove në financimin e rimëkëmbjes për shkak të mungesës së garancive për pavarësinë e gjyqësorit.