Ahmet Furkan Mercan
28 Maj 2025•Përditësim: 05 Qershor 2025
Në Spanjë janë gjetur vegla 20 mijë vjeçare të bëra nga eshtrat e balenave që datojnë që nga periudha e hershme, transmeton Anadolu.
Hulumtimi është zhvilluar nga një ekip shkencëtarësh nga Instituti i Shkencës dhe Teknologjisë Mjedisore i Universitetit Autonom të Barcelonës (ICTA-UAB), Qendra Kombëtare Franceze për Kërkime Shkencore (CNRS) dhe Universiteti i Kolumbisë Britanike.
Në hulumtim u analizuan 83 vegla kockore nga vendet bregdetare përreth Gjirit të Biskajës në Spanjë dhe 90 nga shpella Santa Catalina në rajonin bask të Spanjës. Gjatë procesit të analizës, u përdorën spektrometria masive dhe datimi me radiokarbon për të përcaktuar llojin dhe moshën e mostrave të nxjerra.
Arkeologu Jean-Marc Petillon, një nga udhëheqësit e delegacionit, në një deklaratë tha se hulumtimi përcaktoi se eshtrat u përkisnin të paktën pesë specieve të mëdha balenash. Ai tha se mjetet datojnë 20 mijë vjet më parë, kur njerëzit jetonin një "jetë nomade gjuetari-mbledhësi" shumë kohë para shpikjes së bujqësisë.
Duke thënë se më të vjetrat datojnë afërsisht 19.000-20.000 vjet më parë, Petillon tha: "Këto janë provat më të hershme të njohura të njerëzve që përdorin mbetjet e balenave si mjete".
Arkeologia Krista McGrath tha se ata përdorën teknikën e zooarkeologjisë (ZooMS) në kërkim për të eliminuar mungesën e disa elementëve diagnostikues.
Hulumtimi u botua në revistën "Nature Communications".
- Pse është e rëndësishme?
Gjurmimi i origjinës së ndërveprimeve njeri-balena është sfidues, sepse vendet arkeologjike bregdetare janë të ndjeshme ndaj rritjes së niveleve të detit.
Vërehet se zbulimi i ri do të përmirësojë të kuptuarit dhe njohuritë e marrëdhënieve të hershme njeri-cetace dhe ekologjinë detare të asaj periudhe.